Ekosistemak anetxu

of 10

Please download to get full document.

View again

All materials on our website are shared by users. If you have any questions about copyright issues, please report us to resolve them. We are always happy to assist you.
PDF
10 pages
0 downs
16 views
Share
Description
1. EkosistemakEkologian, ekosistema ingurune jakin bateko osagaifisiko eta biologikoek osatzen duten sistema da. Orohar, ekosistema batean ingurune fisikoa (hau…
Transcript
  • 1. EkosistemakEkologian, ekosistema ingurune jakin bateko osagaifisiko eta biologikoek osatzen duten sistema da. Orohar, ekosistema batean ingurune fisikoa (hau da,faktore abiotikoak: arrokak, lurzorua, ura, etab.) etaelementu biotikoak (landareak, animaliak), habitatberean kokatuta egonik, elkarrekin harremanetandaude, sistema bat osatuz.Ekosistemaren kontzeptuaren ideia nagusia da izakibizidunek inguruan duten elementu fisikobakoitzarekin elkarrekintzak sortzen dituztela. EugeneOdumen definizioa hau da: "Gune jakin batekoorganismo guztiak (alegia, "komunitatea") etaingurune fisikoarekin dituzten elkarrekintzak barnehartzen duen unitatea, bertan sortutako energia-fluxuaren ondorioz egitura trofiko argiak, aniztasunbiotikoa eta materialen zikloak agertzen direlarik."EKOSISTEMA : Ekosistema bat biosferaren zatibatek, bertan bizi diren izaki bizidunen multzoak etaeremu horretan sortzen diren erlazioek eratzen dute .Lurreko ekosistema guztien multzoari ekosfera deritzo. Ekosistema baten osagaiak biotopoa eta biozenosiadira.
  • 2. Adibidez, ekosistema bat sabana da.SABANA:Sabana belartza tropikal edo azpitropikalhedatsua da, landaredi lehorte-jasailez eratua etazuhaitz bakanak dituena. Normalean, sabanakbaso eta estepa arteko eremuak dira."Sabana" hitza, amerindiarrek erabili zutenlarredia izendatzeko.Hala ere, sailkapena, deskribapen fisikoa bainokonplexuagoa da.Tropiko arteko sabanakSabana arketipikoak dira. Tropikoen arteankokaturiko biomak dira, batzuetan eskualdeazpitropikalean ere agertzen direnak.Ngorongoro sabana, Tanzanian.Ezaugarriak:• Ura: urte-sasoi lehorra dute.• Lurzorua: emankortasun gutxikoa.• Tenperatura: urte-sasoi bat epel eta lehorra etabestea bero eta euritsua.• Landareak: belarrak.
  • 3. • Animaliak: ugaztunak, txoriak eta intsektuak.Adibidez, mota honetako sabanak AfrikakoSerengeti eta Hego Amerikako Los Llanos dira.Sabana epelakBost kontinenteetako erdialdeko latitudeankokatutak, bioma hau larredia da.Ezaugarriak:• Ura: eskasa.• Lurzorua: emankorra.• Tenperatura: urte-sasoi bat epela eta negugorria.• Landareak: belarrak.• Animaliak, txoriak eta intsektuak.Mediterranear sabana Klima Mediterraneo dutenbost kontinenteetako erdialdeko latitudeetankokatuta daude.Ezaugarriak:• Ura: Sasi-aridoa.• Lurzorua: emankortasun gutxikoa.• Landarea: endemikoak.Adibidez, Kaliforniako Chaparral mota honetakoa
  • 4. da.Sabana paduratsuaMota honetako sabanetako ezaugarri nagusiasasoiko edo ohiko uhoaldeak da.Ezaugarriak:• Ura: ugari.• Lurzorua: emankorra.• Tenperatura: epela.Adibidez, Zambezi inguruan dagoena edo EstatuEvergladesen.Sabana menditsuakNormalean,Tropiko inguruko eskualde alpinetanedo azpialpinetan daude.Adibidez, Hego Amerikako Altiplanoan edotaAfrikako Madagaskarren daudenak.Beste ekosistema bat, itsasoa da.ITSASOAItsasoa ur eremu zabala da, baino txikiagoa.Hala ere, neurri edo definizio zehatzik ezdaukanez mota askotako itsasoak daude.Batzuetan, laku handiei ere itsaso deitzen zaie.
  • 5. Euskeraz, itsasoa eta eratorriko hitzak(itsasoratu...) ez dute zertan zehatz-mehatz itsasobati buruz hitz egin behar (ozeano batenitsasoratzen da, ez ozeanoratzen), edozeinkostatik haratago dagoen eremuei buruz baizik.Termino anbiguoakUr eremu batzuk itsaso izena hartzen dute,nahiz eta itsaso ez izan. Beste hainbat, nahizeta beste izen bat erabili, itsasoak dira.Adibidez, golko eta badia. Hurrengozerrendan izen nahasgarri batzuk agertzendira:• Bizkaiko Golkoa: Ozeano Atlantikoarenitsasoa da.• Persiar golkoa itsasoa da,Mediterraneoarenantzekoa.• Itsaso hila berez antzira bat da.Itsaso estralurtarrakIlargiko itsasoak zabaldi basaltikoak dira berez.Lehen astronomoen ustetan ur eremuak zirenez,itsaso izena hartzen dute. Izena latinez dute, hauda, mare, baina baita ere oceanus (ozeanoa),lacus (lakua), palus (zingira) edo sinus (badia).
  • 6. Ur likidoa aspaldi existitu ahal izan da Martekolurrazalean. Horregatik, hainbat zabaldi itsasolehortuak direlako teoriak daude. HandienaVastitas Borealis da; beste batzuk Hellas Planitiaeta Argyre Planitia dira.Hainbat ilargiren lurrazpian ur likidoa dagoela uste da,batez ere Europa ilargian.[aldatu] ZientziaItsaso terminoa Fisika Kuantikoan ere erabiltzenda. Dirac itsasoa energia negatiboaren egoereninterpretazio bat da, hutsa barnean hartzenduelarik.
  • 7. Itsasoen zerrendaOzeanoAtlantikoan• BizkaikoGolkoa• Karibeitsasoa• Mexikokogolkoa• IparItsasoa• ItsasoBaltikoa• Mantxakoitsasoa• Mediterraneoitsasoa• ItsasoAdriatikoa• Egeoitsasoa• AlboranOzeanoArtikoan• BarentsekoitsasoaItsasosoZuria• Karakoitsasoa• Laptevitsasoa• Hudsonekobadia• Beaufort itsasoaIndiakoozeanoan• ItsasoGorria• PersiarOzeanoBarean• Beringitsasoa• Japoniakoitsasoa• Okhotskekoitsasoa• Txinakoitsasoa• Zelebesitsasoa• Filipinetakoitsasoa• ItsasoHoria• TailandiakoGolkoa• JavakoBarrualdekoItsasoak• Aralitsasoa• KaspiarItsasoa•
  • 8. itsasoa• Marmaraitsasoa• ItsasoBeltza• Joniaritsasoa• TirreniaritsasoaGolkoa• OmangoGolkoa• Arabiako itsasoa• Bengalakogolkoa• Andaman itsasoa• Timorrekoitsasoaitsasoa• BandaitsasoaHegoOzeanoan• Rossitsasoa• WeddellitsasoaEta azken ekosistema,
  • Advertisements
    Similar documents
    Advertisements
    We Need Your Support
    Thank you for visiting our website and your interest in our free products and services. We are nonprofit website to share and download documents. To the running of this website, we need your help to support us.

    Thanks to everyone for your continued support.

    No, Thanks